18 Ekim 2010

Bir bilgisayar ve bir grafik tableti ile tüm dünyayı eğitmek




Bir bilgisayar, bir grafik tableti ve ekran kaydetme yazılımıları sayesinde tüm dünyayı eğitme hayalini Bangladeş asıllı Salman Khan gerçekleştirmek üzere. Khan, şu an itibarıyle 1800'den fazla dersi anlatmak ve yayınlamak için sadece Camtasia Recorder ($200) + SmoothDraw3(Bedava) + a Wacom Bamboo Tablet ($80) , ScreenVideoRecorder($20) ve Microsoft Paint (Bedava) araçlarını kullanmış. Derslerin toplandığı kanal youtube'un en fazla izlenen online eğitim video kanalı olmuş durumda.


Projenin yaratıcısı Salman Khan, MIT 'den matematik, elektrik mühendisliği ve bilgisayar bilimleri derecelerine sahip. Ayrıca Harvard'da MBA yapmış. Khan Academy projesinin başlangıç hikayeside oldukça ilginç. Herşey Khan'ın amcasının Khan ve eşini 2004 yılında Boston'da ziyareti ile başlıyor. Aile ziyaret sırasında Khan'a, kuzeni Nadia'nın 7 sınıf dersleri içinde yer alan "birim çevirme" konusunda sıkıntı çektiğini söylüyorlar. Khan zeki kuzenine yardım etmek istiyor fakat kuzen yüzlerce kilometre ötede New Orleans'ta oturduğu için uzaktan eğitim bir yöntem bulmak zorunda kalıyor.



2004 yılının ağustos ayında telefonda konuşarak ve yahoo nun karalama programı doodle kullanarak uzaktan dersler başlıyor. Khan hergün iş çıkışı Nadia'ya 1 saat online ders veriyor. Nadia derslerinde başarılı olmaya ve kardeşi Arman ve Ali'yi geçmeye başlıyor.  Aynı zaman diliminde olmamın getirdiği güçlükler  ve  iş çıkışı futbol antremanları nedeniyle Khan dersleri  boş zamanlarında kaydedip youtube'a koymaya başlıyor. Böylece iki tarafında zamanını kendi planına göre ayarlayabilecekleri bir imkan yaratılmış oluyor.


Dersler zamanla sadece video ile kalmıyor. Khan Matematik problemlerini test edebileceği bir program da  geliştiriyor. Derslerin sayısı arttığı için bir websitesi yapıyor ve derslerin linklerini koyuyor. Websitesini zamanla diğer öğrencilerde keşfediyor. Khan sitesinin ismini "Khan akademisi" koyuyor.


Websitesi, eğitim alamayan ya da eğitimde bizdeki dersane benzeri bir desteğe ihtiyacı olanlar için çok faydalı bir kaynak oluyor. Başlarda Khan  işten arta kalan zamanlarda hazırlıyor. 2009 yılının Eylül ayında Khan işinden ayrılıyor ve zamanının tamamını bu eğitim işine adıyor. Bu arada bu hizmet duyuldukça zengin kişiler  projeyi küçük para bağışı şeklinde desteklenmeye başlıyor. 

Bu eğitim girişimini para kazanmaya çevirmesi için de teklifler oluyor ama Khan bunları kabul etmiyor. 80'nime geldiğimde, dünya üzerinde milyarlarca insanın eğitimine katkıda bulunduğumu vicdani rahatlığını hissetmek istiyorum diyor.


Sitede şuan 1800 den fazla video dersi var ve çeşitli milletlerden insanlar derslerin farklı dillere çevirilerini yapmak üzere gönüllü olmuş durumda. Khan'ın amacı ölesiye kadar video derslerini üretmek ve derslerin her hemen hemen her konuyu kapsaması. Websitesinde matematik dersleri haricinde bilim, tarih ve ekonomi konularında da dersler bulunuyor. Dersler 12 dakikalık kısa kısa videolara bölünmüş durumda. Tarih dersleri yaratıcı karalamalar ve basit fotograflarla anlatılmış. Öğrenmek için öyle göz boyayan 3D animasyonlara ve efektlere gerek yok. Khan Akademi şuan en fazla izlenen online dersler olarak Stanford, Harvard, MIT gibi üniversitelerini geçmiş durumda.

Khan akademisi derslerinin niçin bu kadar beğenildiğini Sal Khan bir konuşmasında anlatıyor.  Videolar bire bir öğretmen eğitiminden daha etkili olabiliyor. Öğrenciler istediği video yu izleyebiliyor, durdurabiliyor, bir öğretmen baskısı altında hissetmiyor kendini. Videolarda herhangi bir öğretmen görüntüsü yok, böylece öğrenci sadece siyah ekrana konsantre olabiliyor. Khan, kendini öğrenci yerine koyup bu konuyu ben öğrenmek istesem nasıl anlatılmasını isterdim diye sürekli sorarak dersleri anlattığını söylüyor. Bu da samimi bir sıcak bir sunum yaratıyor diyor.

Bu yazıyı okuduktan sonra heyecanlandıktan sonra dersleri görmek isteyenler görmek isteyenler normal yollardan derslere ulaşamayacak çünkü malesef youtube hala kapalı. Bizim çocukların Khan Akademisinden faydalanması için ilk öğrenmesi gereken youtube'a nasıl girileceğini öğretmek. Yani host dosyasını değiştirip , proxy sunucular ayarları yapıp girme sahtekarlığı büyüklerinden ya da yaşıtlarından öğrenmeleri gerekli.Devlet büyükleri bir ayrık otu için kocaman ormandan vazgeçtiklerinin farkında değil.


Salman Khan geçtiğimiz günlerde yaptığı işin ne kadar önemli olduğunu 2 milyon dolarlık Google'ın 10^100  ödülünü alarak kanıtladı. Ayrıca kendini hayır işlerine adayan Bill Gates yaptığı açıklamada Khan'ın derslerinden çok şey öğrendiğini, çocuklarına da bu dersleri çalışmasını öğütlediğini açıkladı. Burada Gates'in Khan'la ile ilgili övgü dolu sözleri var. Bill ve karısı Melinda Gates Khan'ın en önemli sponsoru olacaklar.


Bence Khan Akademisi büyük şeyler için her zaman büyük paraların harcanmasının gerekmediğini anlatıyor. Bazen bir kişinin özverili ve yaratıcı çalışması bütün insanlığa fayda sağlayabiliceğinin en önemli kanıtı. Yakınmak yerine eldekiyle yetinip bunlardan maksimum fayda nasıl sağlanabilir üzerinde çalışmak lazım.


Daha fazla bilgi
[1] Khanacademy.org
[2] Khan Academy / Wikipedia
[3] Khan Academy /Twitter


Sal Khan at Gel 2010 (founder, the Khan Academy) from Gel Conference on Vimeo.

11 Ekim 2010

Üçağız-Kaleköy-Kekova







Üçağız, karşısındaki Kekova adası tarafından kapatılmış, oldukça korunaklı bir yere kurulmuş güzel bir köy. Kaleköy ve Kekova'ya karadan girmek için bu köye uğramak gerekiyor. Son zamanda çokça söz edilen likya yolunun bir kısmı Üçağız ile Kaleköy arasından geçiyor. Kekova'ya yakın mesafede olduğu için bir kaç saatlik tekne yolculuğu ile batık Kekova şehrine ulaşılabiliyor. Bu yüzden Kekova ve Üçağız genelde beraber anılıyor.





Kaleköy-Simena






Gömbe'de mis gibi yayla havasında huzur dolu bir kaç gün kaldıktan sonra daha güneye hareket ettik. Demre'nin doğusunu daha önce gördüğümüz için planımız Demre'den başlayıp kıyıdan batıya kadar gidip Akyaka'ya da gezimizi sonlandırmaktı. Gömbe'den Kaş'a uzanan yol muhteşem bir ormanın içersinden geçiyor. Ara ara ağaçların arasından bakarak aşağıda çok güzel kanyonların olduğunu görebiliyorduk. Geride Uçarsu için çıktığımız çıplak Akdağ tüm heybetiyle duruyor. Bol bol nar bahçelerinin olduğu köylerden geçtikten sonra Antalya-Fethiye yoluna çıktık. Doğu tarafında dönüp biraz ilerledikten sonra kahverengi Üçağız tabelasından Üçağız'a yönlendik.





Üçağız a giderken





Üçağız, Kaleköy ve Kekova'nın bulunduğu körfezi tepeden görünce arabayı güvenli bir yere park edip fotoğraf çektik. Akdeniz'de sahilde bir yere ulaşmadan önce genelde en son tepede durup tüm coğrafyayı tepeden izleme imkanı var. Biran önce varma telaşında olan biz Türklerin bu manzaraları kaçırdığına eminim. Durduğumuz yerden uzakta sol tarafta Kaleköy'ü, onun ilersinde ise boydan boya Kekova adasını görebiliyoruz.






Kaleköy yolunda likya mezarları





Üçağız köyüne girişte ilk olarak park yeri görevlileri ile karşılaşıyoruz. Nereye gideceğimizi sormadan eliyle park yerine sevk ediyorlar. Sonradan anladığımız kadarıyla park yeri bu köy için önemli bir gelir. Çoğu yerde olduğu gibi burada da yöneticilerin gelir kaydetmedeki yaratıcılıkları ancak park ve giriş ücreti alınmasıyla sınırlı maalesef. Kalacağımız pansiyonun önünde park yeri olduğunu bildiğimiz için köyün dar sokaklarından geçiyoruz ve tam deniz kenarında muhteşem manzaralı ı Kekova pansiyona ulaşıyoruz.


Keokova pansiyon'a kuzenimizin tavsiye üzerine gittik. Özellikle ikinci katın odalarının manzarası çok güzelmiş, bize de 2. Kattan yer ayırttı. Pansiyon gerçekten çok güzel bir yer ve güleryüzlü bir aile tarafından işletiyor. Akşam yemeğinde canınız ne istiyorsa onu sizin için pişirebiliyorlar. Özellikle zeytinyağlılarını çok övdüler. Gerçekten de çok lezzetliydi. Pansiyonun bir diğer güzel yanı da yemeklerinizi odanızın önünde denize nazır yiyebilmeniz. Eğer yer varsa kesinlikle kalmanızı tavsiye ediyoruz.





Kaldığımız Kekova Pansiyon





Öğleden sonra Kaleköy(Simena)'e gidip dönüşü de likya yolundan yürüyerek yapmaya karar verdik. Üçağız içersinde yüzecek bir temiz bir yer yokmuş, yüzmek isteyenleri her pansiyon kayıkla yakın bir plaja götürüyormuş. Pansiyondakiler bize küçük teknelerden birinin birazdan hareket edeceğini ve bizi para almadan Kaleköy'e bırakabileceğini söyledi. Yolda teknenin sahibi 70 ini geçmiş yaşlı adam bir taraftan neredeyse tüm seceremizi sordu, bir taraftandan da Kaleköy ile ilgili bilgi verdi. Tepede görkemli bir ev gösterdi. Ev Rahmi Koç'a aitmiş, hatta bir de helikopter pisti vardı. Evlerin zengin birisine ait olduğunu söylemeseydi de tahmin ederdik.



Zenginler nasıl helikopter pisti yaptı bilmiyorum ama kaleköy 1. derece arkeolojik sit alanı olarak tescillenmiş. Kale eski Likya şehrini korumak için daha sonra Roma'lılar tarafından yapılmış. Kalenin içersindeki taşa oyulmuş şekilde yapılmış küçük anfi-tiyatro bana oldukça ilginç geldi. Daha önce taşa oyulmuş anfi tiyatro gördüğümü hatırlamıyorum.




Kaleköy-Simena




Kaleköy'de bizi ilk iskeleye bıraktılar. Her restoranın önünde bir iskele var neredeyse. Yeni gelen bir tekne olduğunda cümbür cemaat iskeleye çıkıp yanaşmaları için ikna etmeye çalışıyorlar. Kaleköy'deki yerli halk turizm olayını az hizmet yüksek ücret olarak kavramış. Karadan arabalar gelemiyor diye herşeyi fahiş fiyattan satıyorlar. Lezzetsiz bir köfte yedikten sonra neredeyse Üçağız'ın simgesi haline gelen denizin içindeki Likya mezarının olduğu yerden denize girdik. Lahitin olduğu yer oldukça sığ, yüzmek için epeyce açılmak lazım. Önde lahit, arkada da kalenin görüntüsü oldukça güzeldi.








Suda yeterince oyalandıktan sonra dar sokaklardan çıkarak kaleye yöneliyoruz. Çıktıkça görüntü daha bir muhteşem oluyor. Kalenin hemen altında ortada bir yerde müze giriş kulübesi var. Bilet sorunca hemen müzekartlarımızı çıkardık. Akdeniz ve Ege bölgesinde tarihi yerleri gezeceklerin birer müzekart edinmesini şiddetle tavsiye ediyoruz çünkü bu biletçilerin nereden çıkacakları belli olmuyor.





Kaleköy-Simena






Kaleköy-Simena





Manzara en tepede Türk bayrağının olduğu yerde çok daha güzel. Burada doğuda likya mezarlarının olduğu nekropolisi kuzeyde Üçağız'ı, batıda da Kekova adasını çok güzel görülebiliyorsunuz.





Kayaya oyulmuş mini anfi-tiyatro





Kalede yeterince fotoğraf çektikten sonra doğu tarafta bulunan semer şeklindeki likya mezarlarına daha yakından bakmak istedim. Mezarların içleri çoktan hazine avcıları tarafından boşaltılmış. Mezarlar zamanın krallarını ölümsüz yapmak için yapılmış ama define avcılarının da en gözde hedefleri olmuşlar ne yazıkki.





Kaleköy-Simena





Pansiyonda tanıştığımız İngiliz çift Tim ve Bernidette bize Kaleköy'de İtalya'dakiden daha lezzetli ev yapımı dondurma yediklerini söyleyince bizde kaleye yakın biryerde ev yapımı dondurma yedik. Dondurma bize çok farklı gelmedi. Kale ile iskele arasındaki dar ve dik sokaklar da el işi satan tezgahlarla dolu.




Kaleköy-Üçağız arasındaki likya yolunu yürüdük.




Kaleköy Üçağız arasındaki yolu yürüyerek dönmeyi planladığımızdan kalenin arkasındaki patikadan Likya yoluna ulaştık. Aslında bu yolu bulmak çok basitmiş. Üçağız'dan başlayan yolun kenarından devam eden plastik bir boru var, takip ettiğinizde sizi Kaleköy'e ulaştırıyor. Yol düz sayılır ve herkes kolayca yürüyebilir. Üçağız'a vardığımızda gün batmak üzereydi. İyice acıktığımızdan doğruca pansiyona gittik.





Uzaktan kale.




Pansiyonun sahibi bize özel birşeyler pişirebileceğini söylemişti. Çoktandır canımız yoğurtlu kızartma çektiğinden köfte ve kızartma söyledik. Üst kattaki odamızın önünde yerken komşumuz İngilizlerle muhabbet ettik. İngiltere'de çevre koruma bilincinin giderek çok daha önemli hale geldiğini artık daha fazla insanın aldıkları ürünlerin menşei ve ne kadar karbon ayak izine sahip olduğuyla ilgilendiğini belirttiler. Avrupada en önemli konunun çevre ve küresel ısınma olduğundan bahsettiler. Bir ürünün üretilmesinden tüketiciye ulaşmasına kadar sebeb olduğu karbon salınımına kabon ayakizi (Carbon footprint) deniyor. Örneğin İzmir'de satılan Erikli suyu Yamanlar suyuyla aynı fiyata satılmasına rağmen Erikli marka su Bursa'dan kamyonlarla getirildiği için çevresel olarak daha fazla karbon ayak izine sahip. Bu yüzden yakın kaynaklardan sağlanan ürünleri seçmek çevresel bir sorumluluk göstergesidir. Bu bilincin Türkiye'de oluşmasının yıllar alacağını konuştuk konuyu bağlarken çünkü ülkemizde tüketiciler bir ürünü seçerken onlar için en önemli kriter ürünün fiyatıdır, hangisi ucuz ise onu almayı tercih ediyorlar.




Odamızın önünde sabah kahvaltısı .





Üçağız küçük bir köy olduğundan ertesi gün ayrılmaya karar verdik. Ayrılmadan önce tekneyle Kekova'ya gitmek istiyoruz. Bizi Kaleköy'e bırakan yaşlı adam gelip bizi götürebileceğini söylüyor. Pazarlık yaptık. İlk önce 50 TL dedi kabul etmedik. 2-3 saatlik bir gezi için çok geldi. Daha sonra fiyatı daha da indirdi. İngiliz arkadaşlarımız da bizimle gelmeye karar verince yola çıktık. Giderken bir çiftle daha anlaşmış. Ekmek parası edebiyatı yaptı biz de birşey demedik artık.





Kekova Batık şehri


Kekova adasına ulaştıktan sonra adaya paralel devam ettik. Kekova da batık antik kentin olduğu yerde denize girmeye izin verilmiyor. Hatta teknelerin durmasına bile izin verilmiyormuş. Yaşlı adam bizi Tersane koyuna götüreceğini oradan denize girebileceğimizi söylemişti.
Kekova adası Akdeniz'deki en büyük Türk adası. Adada herhangi bir yerleşime izin verilmiyor. Her sene Demre'den keçiler getirip adaya salarlarmış. Zengin makilik alana sahip adada keçiler adada 7 ay otluyormuş.
Kekova adasının kuzey-batısında bulunan tersane koyu denen küçük bir plaja yanaştık. Burada da tarihi bir kilisenin önünden denize girdik. Tekneler ve kanoların olduğu bu yer ana bana günü. Büyük tekneler kıyıya yanaşamadığından kayıklarla taksi servisi yapılıyor. Biraz yüzdükten sonra Üçağız'a geri döndük.




Tersane koyu.



Bu Kekova turu çok karlı bir iş sanırım. Kaş-Üçağız-Demre de bu Kekova turunu bıkkınlık verircesine soruyorlar. Hatta arabayla yolda giderken durdurup tur yapmak isteyip istemediğimizi bile sordular. Bu ucuz pazar çığırkanlığı tarzındaki davranışlar gerçektende bölgenin turizm duruşunu kötü yönde etkiliyor.





Tersane koyu, Kekova






Üçağızda tanıştığımız ingiliz arkadaşlarımız Tim&Bernidette le Kekova ya gittik.



İngiliz arkadaşlarımızla yeniden görüşmek dileğiyle vedalaştıktan sonra Üçağız'dan çıkarken bir görevli durduruyor ve park parası istiyor. Haydaaa, biz bir park yerine park etmedik, pansiyonun önüne park ettik diye söylüyoruz. Meğerse köye her gelenden park yeri parası alınıyormuş. Önümüzdeki İngilizlerlerden almışlar. Biz vermeyeceğimizi, gerekirse jandarmaya ya da polis çağırabileceklerini söyleyince, park görevlisi iyice çirkefleşmeye başlıyor. Sizin gibi gelecekler eksik olsun falan demeye başlıyor. Biz de dinlemeyip gaza basıp çıkıyoruz. Az İlerde İngilizlerde beklemişler bizi. Para verip vermediğimizi sordular. Vermedik diyince çok iyi yaptınız, bizde vermek istemedik ama zorladılar dedi. İste Üçağızdan böyle kötü bir şekilde ayrılmış olduk. 2 gün boyunca restoran, market ve pansiyonculara o kadar para kazandırdıktan sonra çıkarken bir de park parası alınması köy yönetiminin gelen insanları misafir değil yolunacak kaz olarak gördüğünü gösteriyor malesef.


Biraz kızgın bir şekilde Demre'ye doğru yol almaya başlıyoruz.




>Tüm Fotograflar









Albümü görüntüle

>Harita





Daha büyük bir haritada görüntüleyin.




Haritada numaralarla belirtilmiş yerler metin içersinde verilmiştir.





Piri Reis Kekova


Piri Reis'in yaptığı Harita







Bu yazı ile ilgili görüş ve katkılarınızı yorum kısmına yazarsanız sevinirim.